معناشناسی اوصاف الهی از دیدگاه صدرالمتألهین
34 بازدید
محل نشر: پژوهش های فلسفی - کلامی » بهار و تابستان 1381 شماره 11 و 12
نقش: نویسنده
وضعیت چاپ : چاپ شده
نحوه تهیه : فردی
زبان : فارسی
چکیده در این مقاله سعی شده است تا دیدگاه‏های یکی از بزرگ‏ترین فیلسوفان مسلمان درباره تحلیل معنایی اوصاف الهی بیان شود. ملاصدرا، براساس مبانی خود در باب اصالت وجود، تشکیک وجود، اشتراک معنوی مفهوم وجود و...، نتیجه گرفته است که همه اوصاف سلبی خداوند، در حقیقت سلبِ سلب بوده و همه آنها به سلب امکان از ذات خداوند بازگشت می‏کنند. همه اوصاف ایجابی نیز گرچه به لحاظ مفهوم با یکدیگر متفاوت هستند، به حسب مصداق واحد بوده و همه آنها به وجود و شدّت و کمال وجود قابل ارجاع هستند. صدرالمتألهین معتقد است که علاوه بر مفهوم وجود، سایر مفاهیم کمالی چون علم، قدرت، حیات و... نیز به معنای واحدی (= به نحو اشتراک معنوی) بر خالق و مخلوقات صدق می‏نمایند و از این جهت تفاوتی بین خالق و مخلوقات وجود ندارد. اختلاف و تمایز وجودی خالق و مخلوق امری حقیقی بوده و به مقام مصداق بازمی‏گردد. صدرا سعی می‏کند تا با ارائه نظریه «تشکیک» کثرت‏های مصداقی را با وحدت مفهومی سازگار کرده، توجیهی خردپسند از وحدت در معنا و کثرت تشکیکی در مصداق ارائه دهد. علاوه بر دیدگاه صدرالمتألهین، اشاره‏ای به دیدگاه حکیم سبزواری و علامه طباطبائی نیز شده است. کلید واژه‏ها: معناشناسی اوصاف الهی، اشتراک معنوی، تشکیک وجودی.
آدرس اینترنتی